Prowadzenie działalności sportowej w formie fundacji staje się coraz częstszym wyborem specjalistów z branży medycznej i treningowej. Głównym motywem takiego wyboru jest możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 32 ustawy o VAT. Pojawia się jednak istotne pytanie: w jaki sposób podmiot nienastawiony na zysk może legalnie wypłacać wynagrodzenie osobom realizującym cele statutowe, nie narażając się na utratę preferencji podatkowych.
Fundacja jako klub sportowy a zwolnienie przedmiotowe z VAT
Zgodnie z polskimi przepisami, usługi ściśle związane ze sportem świadczone przez podmioty nienastawione na zysk są zwolnione z opodatkowania VAT. Aby fundacja mogła skutecznie stosować to zwolnienie, musi spełnić warunek zawarty w art. 43 ust. 18 ustawy o VAT. Przepis ten nakłada na podmiot obowiązek przeznaczania wszelkich osiągniętych zysków w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług.
W tym kontekście kluczowe jest rozróżnienie dwóch pojęć: zysku (nadwyżki finansowej) oraz kosztów operacyjnych, do których zalicza się wynagrodzenia personelu.
Wynagrodzenie za pracę a zakaz podziału zysku
W fundacjach sportowych nie występuje pojęcie dywidendy ani udziału w zysku. Wszelkie środki pozostające w kasie po opłaceniu kosztów muszą zostać reinwestowane w działalność klubu (np. zakup sprzętu, wynajem obiektów). Nie oznacza to jednak, że praca trenera lub fizjoterapeuty musi być wykonywana nieodpłatnie.
Fundacja ma pełne prawo zatrudniać kadrę szkoleniową, w tym samego fundatora lub członka zarządu, o ile wypłacane środki stanowią ekwiwalent za realnie wykonaną pracę. Z punktu widzenia organów podatkowych wynagrodzenie trenera jest kosztem niezbędnym do wytworzenia usługi sportowej, a nie formą ukrytego podziału zysku.
Formy wypłaty wynagrodzenia i ryzyka podatkowe
- Umowa o pracę lub umowa zlecenie
Jest to najbezpieczniejsza forma rozliczeń. Wynagrodzenie z tytułu umów cywilnoprawnych lub stosunku pracy nie podlega opodatkowaniu VAT. Dla organów skarbowych jest to czytelny dowód, że osoba fizyczna pobiera pensję za konkretne godziny treningowe lub opiekę nad zawodnikami. - Kontrakt B2B (Faktura wystawiana przez trenera/fizjoterapeutę)
Często spotykanym modelem jest sytuacja, w której trener prowadzi własną swoją jednoosobową działalność i wystawia fakturę fundacji. Należy jednak pamiętać o dwóch aspektach:
– Jeśli trener jest zwolniony z VAT (podmiotowo lub jako medyk), faktura wystawiana jest ze stawką „ZW”.
– Jeśli trener jest czynnym podatnikiem VAT, do usługi szkoleniowej musi doliczyć 23% VAT, który fundacja (jako podmiot zwolniony) zapłaci, ale nie będzie mogła go odliczyć.
Zasada rynkowości stawek
Największym ryzykiem przy wypłatach wynagrodzeń w fundacjach sportowych jest zarzut sztuczności konstrukcji. Organy podatkowe (np. w 0114-KDIP4-2.4012.757.2025.2.MB) bacznie przyglądają się, czy wynagrodzenia nie są drastycznie zawyżone w celu „wyczyszczenia” konta fundacji z nadwyżek finansowych.
Aby rozliczenia uznano za prawidłowe, należy zadbać o:
- Wynagrodzenie odpowiadało cenom rynkowym za podobne usługi trenerskie lub fizjoterapeutyczne na danym obszarze.
- Fundacja dysponowała dowodami potwierdzającymi, że treningi lub konsultacje faktycznie się odbyły (np. dzienniki zajęć, harmonogramy platformy online).
- Wynagrodzenie dotyczyło czynności koniecznych do organizowania i uprawiania sportu.
Rozdzielanie usług w 2025 i 2026 roku
Najnowsze interpretacje indywidualne wskazują na rosnący rygoryzm w ocenie usług hybrydowych. Zauważalna jest tendencja do uznawania, że o ile prowadzenie treningu jest zwolnione z VAT jako sport, o tyle konsultacje fizjoterapeutyczne świadczone przez tę samą osobę w ramach fundacji mogą wymagać oddzielnej analizy.
Jeśli organ uzna, że porady medyczne nie są „niezbędne” do uprawiania sportu, fundacja może zostać zmuszona do naliczenia 23% VAT od części wynagrodzenia przypisanej do usług innych niż stricte treningowe. Wymaga to od zarządów fundacji bardzo precyzyjnego opisywania zakresu obowiązków kadry szkoleniowej w umowach i na fakturach.
Podsumowanie
Legalna wypłata wynagrodzenia dla trenera w fundacji sportowej przy zachowaniu zwolnienia z VAT jest możliwa, o ile zachowana zostaje rzetelność dokumentacji i rynkowy charakter stawek. Fundacja musi działać w sposób transparentny, wykazując, że wynagrodzenie jest kosztem prowadzenia zajęć, a nie ukrytą formą transferu zysku do właściciela.
